Manifiesto

Poza eskubide bat da: ondo bizi eta gozatu nahi dugu, baita minbiziarekin ere.

Minbiziaren aurkako laguntzak pertsonen bizi-kalitatea zaintzean jarri behar du arreta, ez gaixotasuna tratatzean bakarrik. Laguntzea prozesu osoan zehar presente egotea da, modu hurbil eta gizatiarrean.
Pertsonok ongizatez, desiraz eta betetasunez bizitzen jarraitzeko eskubidea dugu prozesu osoan zehar, bizitzaren amaiera barne.
Osasuna eta ohitura osasungarriak sustatzeak gizarte osoari egiten dio mesede, minbiziarekin bizi zein ez.

Minbiziarekin bizitzea ez da prozesu lineala edo aurreikusgarria. Ziurgabetasunez, une zailez eta arreta eta zaintza ere behar duten isilunez osatutako prozesua da.
Ondoeza, ziurgabetasuna eta ahultasuna lagunduak izatea merezi dute, baita mediku-larrialdirik ez dagoenean ere. Garrantzitsua da espazio seguruak sortzea, pertsonek beren burua adierazi eta laguntza eskatu ahal izan dezaten, epairik eta presarik gabe.
Prozesua susmoa sortzen den unetik hasten da, ez diagnostikotik, eta ez da tratamendua amaitzean bukatzen. Zaintzak denboran zehar iraun behar du, pertsona bakoitzari bere beharren arabera lagunduz.

Minbizia arazo medikoa baino askoz gehiago da. Gizarte-, komunitate- eta eguneroko bizitzan ere eragiten du; horregatik, zaintzak gizarte osoa inplikatu behar du, ez osasun-sistema bakarrik.
Laguntza modu kolaboratiboan eraiki behar da, bereziki gaixotasuna lehen pertsonan edo beren maiteekin batera bizi dutenak entzunez. Haien esperientziak funtsezkoak dira erantzun gizatiarragoak eta bidezkoagoak sortzeko.
Minbizia onartzeak ingurune laboral, hezkuntza- eta gizarte-ingurune ulerkorragoak eraikitzea ere esan nahi du, baztertu gabe laguntza eta babesa eskaintzen duten sareekin.
Paziente gisa bizi izandako esperientzia ere ezagutza da: erabakiak hartzeko eta politikak zehazteko espazioetan presente egon behar du.

Pertsona guztiok dugu bizi duguna ulertzeko eta lasaitasun handiagoz erabakiak hartzeko informazio argi, fidagarri eta erabilgarria izateko eskubidea.
Osasunaren eta gizartearen artean konfiantzazko zubiak behar ditugu. Ezagutza benetan erabilgarria da konektatzen, laguntzen eta jarduteko aukera ematen duenean soilik.
Ezagutza hori pertsona guztien eskura egon behar da, non bizi diren, zer gaitasun digital dituzten edo zein den haien egoera ekonomikoa alde batera utzita. Ekitatea benetako zaintzarako oinarrizko baldintza da.

Pertsonok minbiziaren prozesua autonomiaz bizi ahal izan behar dugu, gure erabakiak eta beharrak errespetatzen dituzten laguntza eskuragarri eta egokiak izanik.
Arreta eta zaintza eskuragarri egon behar dira, baina ez dira inposatu behar. Laguntzeak, halaber, pertsona bakoitzaren intimitatea, duintasuna eta bere bizitza nola bizi eta bere esperientzia nola partekatu nahi duen erabakitzeko eskubidea errespetatzea esan nahi du, ahanztura onkologikorako eskubidea barne.
Autonomia hori benetakoa izan dadin, beharrezko baliabide eta laguntzetarako sarbide ekitatiboa bermatu behar da, alderdi fisikoak eta ekonomikoak ez ezik, emozionalak, kulturalak eta sozialak ere kontuan hartuta.